Zgodnie   ze   współczesnymi   badaniami   ok. 40%   dzieci  ma  wady

postawy.  Zaś   ok. 10%   skoliozy  ( boczne  skrzywienie  kręgosłupa).

W   wielu  przypadkach skolioza  powstaje   już  w  okresie  wczesnego   

dzieciństwa.  Nie   leczona   lub  leczona   wadliwie  może  powodować  

zmiany    kończące   się    interwencją   chirurgiczną.   W   większości 

przypadków  mamy   do   czynienia   ze   skoliozami   idiopatycznymi 

tzn.  niewiadomego   pochodzenia.   Przypuszcza   się   z   bardzo  dużą  

dozą     prawdopodobieństwa,    że skoliozy    te   spowodowane   są  za-

chwianiem   równowagi   sił   mięśniowych  (asymetria tych  sił)  po  

obu   stronach  kręgosłupa   spowodowaną  najczęściej  nawykowymi 

przykurczami.  W  okresie   szybkiego   rośnięcia  dziecka    tzn. 7-10,

a   następnie  13-16   lat  wyżej   wspomniane  zaburzenia  dynamiki 

mięśni   powodują,   zgodnie  z   prawem Scherba,   nierównomierny 

nacisk   na    powierzchnie   stawowe  i   asymetryczny  rozrost  kości 

pogłębiający istniejącą już wadę.  Dotychczasowe   leczenie  polegało 

na stosowaniu symetrycznych ćwiczeń usztywniających  kręgosłup

(tworzenie   gorsetu  mięśniowego),  powodując  utrwalenie istnieją-

cej    już   różnicy    sił    poszczególnych   mięśni.   Również   istnienie  

przykurczów  w  pasie  barkowym  i  biodrowym  powoduje  zachwia-

nie   prawidłowej     dynamiki    rozwoju    kręgosłupa.   Wspomniane 

przykurcze  spowodowane  akinezą  oraz  nawykowymi  zachowania-

mi  ( pseudo wygodne meble)   dodatkowo   utrwalane   (w  myśl  do-

tychczasowych     zasad )       ćwiczeniami     symetrycznymi    często

powodują    zwiększenie    i    przyspieszenie   rozwoju  istniejącej   już 

wady.   Zgodnie   z   obserwacjami   prof.  Tomasza  Karskiego  korek-

cja   wady  powinna  się  rozpoczynać   od   przywrócenia  równowagi  

siły mięśniowej poprzez  ćwiczenia rozciągające  ( rozciągnięcie przy-

kurczonych mięśni).

7-letnia   obserwacja   zawodników   sekcji  karate  oraz   szczegółowe

badania  ponad 120  zawodników  sekcji  pozwoliły  na   sformułowa-

nie   podobnych  wniosków   ze  wskazaniem  na  karate,  jako dyscy-

pliny sportu, gdzie ćwiczenia  rozciągające  są  punktem  wyjścia  do

treningu   kształtowania   poszczególnych   technik  właściwych   tej

dyscyplinie.   Analizując  techniki  karate, specyfiką treningu,  mo-

tywacją,   "modą"   na   dyscyplinę   i   niewielkie   koszty związane  z

jej    uprawianiem,  łatwo  dojść   do  wniosku,    że  w  100%   spełnia

ona    wymogi      idealnego    treningu     korektywnego.   Dodatkowo 

specyficzna,    orientalna    dyscyplina     panująca    na   treningach 

karate¸   łącząca    formę    ścisłą   ćwiczeń    z   filozofią   ZEN,  nie  do

przyjęcia   w   innych  dyscyplinach   sportu, a  bez  oporów akcepto-

wana    przez   karateków,   ułatwia   zarówno  prowadzenie   zajęć  w

sensie  organizacyjnym  jak  i  dokładne  egzekwowanie poprawności 

ruchu.  Zajęcia  karate  odbywają się w ściśle określonym, ale tanim

stroju,   gdzie   hierarchia  zawodników  zależna  od  posiadanych ko-

lorów   pasów  ( Kyu)   określa   pozycję   w  grupie  oraz  stosunek  do

pozostałych  kolegów  rozpoczynają   się  zawsze  ukłonem  trenerowi

oraz   chwilą   koncentracji   w  pozycji  SEI-ZA.  Po  rozgrzewce  i roz-

ciąganiu   dalszy  trening  prowadzony  jest w pozycjach  ściśle okre-

ślonych -  skorygowanych,   zaś   dokładności    forma   ruchu    może 

być  porównywalna  tylko  z  gimnastyką  szwedzką,  górując jednak 

nad  tą  ostatnią   celowością  wykonywanych   technik,  a  więc mo-

tywacją.   Niebagatelne    znaczenie   ma   tutaj   moda   na   trening

wschodnich    systemów  walk   oraz   niskie   koszty  treningu   ogra-

niczające  się   jedynie  do  zakupu  karate-gi  i pasa. Techniki karate

bazują  na  szybkości  i dynamice,  jak  największym zakresie ruchu,

jego   celowości   i   dokładności.   Bardzo   dokładnie   opisane  pozycje

i  techniki  karate,   zadziwiająco  zbieżne  z  wymogami  ćwiczeń  ko-

rekcyjnych   powodują  jego  wielką  przydatność  dla  potrzeb  reha-

bilitacji.  Szczególnej  uwadze  należałoby  polecić rodzaj wykonywa-

nego  w  karate  ruchu.  Jest  to ruch wielopłaszczyznowy, obszerny,

kończący  się  rotacją  i  wymagający  maksymalnego  rozciągnięcia 

mięśni.  Cel, jakim  jest  osiągnięcie technicznej perfekcji,  powoduje

konieczność     rozćwiczenia    wszelkiego    typu     przykurczów    tzn. 

korekcją  przyczyn  wszelkich  wad  postawy. Wzmocnienie  zaś mię-

śni  w  całym    zakresie    ich    długości  -  bez    przykurczupowoduje

utrwalenie  pozytywnych  efektów  korekcji.

Autor: Dariusz Walczak,
Ośrodek Rehabilitacji Dzieci Niepełnosprawnych

w Tomaszowie Mazowieckim

Artykuł zamieszczony za zgodą Klubu Sportowego Karate BUSHO-DO

w Bydgoszczy